Hợp tác xã gỗ Beigan (Dechunfang) thu mua gỗ từ người dân địa phương.

Những năm gần đây, ngành công nghiệp chế biến gỗ tại tỉnh Thái Nguyên đã phát huy hiệu quả tiềm năng và lợi thế địa phương, đặc biệt là ở các vùng núi và khu vực có diện tích rừng sản xuất lớn. Tại phường Đức Xuân, khu dân cư 15, Hợp tác xã gỗ Bắc Kạn đã đầu tư hàng ngàn mét vuông đất để xây dựng nhà xưởng, cùng với máy móc thiết bị hỗ trợ, kho chứa nguyên liệu và khu vực sấy gỗ bằng máy cắt quay. Hợp tác xã tạo việc làm ổn định cho 11 công nhân địa phương mỗi ngày, với thu nhập bình quân khoảng 300.000 đến 400.000 VND/người.

Ông Phạm Văn Tú, quản lý Hợp tác xã Gỗ Bắc Kiến, cho biết: “Nguồn nguyên liệu địa phương tương đối dồi dào và nhu cầu thị trường ổn định, do đó hoạt động sản xuất của hợp tác xã vẫn ổn định. Quan trọng hơn, chính quyền địa phương hiện đang thực hiện một số biện pháp hỗ trợ giúp các doanh nghiệp chế biến gỗ có được nguồn vốn, địa điểm sản xuất và các kênh tiêu thụ sản phẩm, tạo điều kiện cho các đơn vị chế biến nhỏ đạt được sự phát triển bền vững.”

Các hoạt động chế biến gỗ của Chi nhánh Xưởng gỗ Beigan

Bên cạnh việc phát triển các đơn vị sản xuất vừa và nhỏ, tỉnh Thái Nguyên cũng thu hút được một số dự án chế biến gỗ quy mô lớn, dần hình thành hệ thống công nghiệp chế biến lâm sản hiện đại. Các doanh nghiệp tiêu biểu bao gồm: Nhà máy sản xuất ván MDF Công ty Đông Hoa (công suất hàng năm 300.000 mét khối); Công ty Giấy Hoàng Văn Thụ (công suất hàng năm 100.000 tấn); Công ty TNHH Công nghiệp Gỗ Lạc Thanh; Công ty Cổ phần Đầu tư Govina; Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Hồng Ngọc (chi nhánh); Công ty TNHH Xưởng Gỗ Bắc Kạn (chi nhánh); và Công ty TNHH Ván ép Eng Bình, v.v. Các doanh nghiệp này chủ yếu sản xuất ván ép, ván sàn gỗ và xuất khẩu các sản phẩm nội thất.

Bà Nông Thị Kiếm, đại diện Công ty TNHH Công nghiệp Gỗ Lạc Thành Việt Nam, cho biết, tận dụng nguồn tài nguyên rừng trồng dồi dào trong khu vực và các vùng lân cận, công ty đã mạnh dạn đầu tư vào các dây chuyền sản xuất hiện đại để sản xuất các sản phẩm gỗ xuất khẩu sang Mỹ và các nước khác. Hiện nay, công ty đang tạo việc làm cho khoảng 300 lao động địa phương, với thu nhập bình quân đầu tháng từ 6 triệu đến 15 triệu đồng.

Hiện nay, tỉnh Thái Nguyên có hơn 372.000 ha diện tích rừng.

Số liệu thống kê cho thấy, hiện nay tỉnh có hơn 372.000 ha diện tích rừng và sản lượng khai thác gỗ hàng năm vượt quá 305.000 mét khối. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển ngành công nghiệp chế biến lâm sản dựa trên nguồn nguyên liệu ổn định. Hiện nay, hơn 800 doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị sản xuất trên toàn tỉnh đang tham gia khai thác và chế biến gỗ. Các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như ván ép, đũa gỗ, các sản phẩm gỗ dùng một lần đã thâm nhập chuỗi xuất khẩu, bán sang các thị trường như Mỹ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Malaysia. Sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến gỗ không chỉ tạo cơ hội việc làm cho hàng ngàn lao động nông thôn, với thu nhập bình quân đầu người từ 6 triệu đến 15 triệu đồng/tháng, mà còn thúc đẩy điều chỉnh cơ cấu kinh tế vùng núi, tăng giá trị sản lượng lâm nghiệp và tăng thu ngân sách nhà nước.

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, ngành công nghiệp chế biến gỗ của tỉnh Thái Nguyên vẫn còn đối mặt với một số vấn đề cấp bách. Hầu hết các đơn vị chế biến đều có quy mô nhỏ, chủ yếu là do gia đình quản lý, dẫn đến những thiếu sót trong hệ thống kế toán, quản lý hóa đơn và chứng từ. Mối liên hệ giữa chủ rừng, các đơn vị chế biến sơ cấp và các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu chưa chặt chẽ, và một chuỗi sản xuất ổn định và hoàn chỉnh vẫn chưa được hình thành. Ở một số khu vực, việc khai thác rừng non và sản xuất manh mún vẫn tiếp diễn, ảnh hưởng đến chất lượng nguyên liệu và lợi ích kinh tế của các khu rừng trồng. Hơn nữa, nhiều khu vực sản xuất nguyên liệu thiếu cơ sở hạ tầng lâm nghiệp đầy đủ, gây khó khăn cho việc vận chuyển và tiêu thụ sản phẩm.

Để thúc đẩy sự phát triển hiệu quả và bền vững của ngành công nghiệp chế biến gỗ, tỉnh Thái Nguyên sẽ tập trung hỗ trợ các liên doanh giữa doanh nghiệp và chủ rừng để từng bước thiết lập các cơ sở nguyên liệu ổn định trong tương lai. Tỉnh cũng sẽ tích cực thúc đẩy việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến, kỹ thuật chế biến sâu và công nghệ xanh để tăng giá trị gia tăng của sản phẩm gỗ. Đồng thời, tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền và hướng dẫn, khuyến khích nông dân chuyển từ khai thác gỗ đường kính nhỏ sang trồng gỗ đường kính lớn, kéo dài chu kỳ quản lý rừng và tăng giá trị kinh tế của rừng. Hơn nữa, tỉnh sẽ chú trọng xây dựng hệ thống đường lâm nghiệp, đặc biệt là ở các khu vực sản xuất tập trung, để tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác và vận chuyển nguyên liệu.

Trong bối cảnh những cơ hội đáng kể mà các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mang lại cho ngành công nghiệp gỗ Việt Nam, tỉnh Thái Nguyên đã xác định xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường xuất khẩu là những ưu tiên hàng đầu. Trong tương lai, tỉnh sẽ tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc xin giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), tăng cường quảng bá sản phẩm và tạo điều kiện hợp tác với các thị trường tại Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và các quốc gia, khu vực khác.

Với tiềm năng phát triển hiện có và định hướng phát triển khoa học hợp lý, ngành công nghiệp chế biến gỗ của tỉnh Thái Nguyên đang dần chuyển đổi từ sản xuất phân tán sang mô hình chế biến sâu, hiện đại hóa và phát triển bền vững. Điều này không chỉ là một cách quan trọng để nâng cao giá trị kinh tế của lâm nghiệp mà còn thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của nền kinh tế xanh và tuần hoàn, nâng cao đời sống người dân và khai thác tối đa tiềm năng của tài nguyên rừng địa phương.